ЁЯФ▒ рдЭाрдб़ू –рд╡िрдзि, рд╕рдордп, рджिрд╢ा, рд▓рдХ्рд╖рдг (рдк्рд░рдоाрдг рд╕рд╣िрдд) | Broom –
Scriptural Rules, Timing & Directions (with references)
ЁЯФ▒ рдЭाрдб़ू –
рд╢рдм्рджाрд░्рде, рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी, рдорд╣рдд्рд╡, рдиिрдпрдо рд╡ рд╡िрдзि (рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдЖрдзाрд░ рд╕рд╣िрдд) ЁЯФ▒ “рдоाрд░्рдЬрди / рд╢ौрдЪ” – рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рд╢рдм्рдж, рд╢्рд▓ोрдХ рд╡ рдЧ्рд░ंрде рдк्рд░рдоाрдг | Scriptural Terms with Sources“рдоाрд░्рдЬрди” рд╢рдм्рдж рд╣ी рдЭाрдб़ू рдХा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рд░ूрдк рд╣ै
рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдоें рдЭाрдб़ू рдХे рд▓िрдП рд╢рдм्рдж рд╣ैं:
- рдоाрд░्рдЬрдиी (рдоाрд░्рдЬрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी)
- рд╕рдоाрд░्рдЬрди (рд╕рдлाрдИ рдХрд░рдиा)
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╕рдоाрд░्рдЬрдиं рдиिрдд्рдпं рдХाрд░्рдпрдо्” (рдЧृрд╣ाрдЪाрд░ рд╕िрдж्рдзांрдд)
ЁЯСЙ рдпाрдиी рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╡рд╕्рддु рдирд╣ीं, рдХ्рд░िрдпा (cleaning) рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрддे рд╣ैं
рез. рдордиुрд╕्рдоृрддि (Manusmriti 5.105)
рд╢्рд▓ोрдХ
“рд╢ौрдЪं рдмाрд╣्рдпाрдн्рдпрди्рддрд░ं рдк्рд░ोрдХ्рддं рдордиीрд╖िрднिः।”
ЁЯСЙ рдмाрд╣्рдп (рд╢рд░ीрд░/рдЧृрд╣) рдФрд░ рдЖрди्рддрд░िрдХ рд╢ुрдж्рдзि – рджोрдиों рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ
реи. рдпाрдЬ्рдЮрд╡рд▓्рдХ्рдп рд╕्рдоृрддि (Yajnavalkya Smriti 1.13)
рд╢्рд▓ोрдХ
“рд╢ौрдЪाрдЪाрд░рд╕्рдеिрддो рдиिрдд्рдпं рд╢ुрдж्рдзाрдд्рдоा рд╕рджा рднрд╡ेрдд्।”
ЁЯСЙ рдЬो рдиिрдд्рдп рд╢ौрдЪ (рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा) рд░рдЦрддा рд╣ै, рд╡рд╣ी рд╢ुрдж्рдз рд░рд╣рддा рд╣ै
рей. рдЧрд░ुрдб़ рдкुрд░ाрдг (Garuda Purana – рдЖрдЪाрд░ рдХाрдг्рдб)
рд╢्рд▓ोрдХ
“рдЕрд╢ुрдЪौ рди рд╡рд╕ेрд▓्рд▓рдХ्рд╖्рдоीः рд╢ुрдЪौ рддिрд╖्рдарддि рд╕рд░्рд╡рджा।”
ЁЯСЙ рдЕрд╢ुрдж्рдз рд╕्рдеाрди рдоें рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдирд╣ीं рд░рд╣рддी, рд╢ुрдж्рдз рдоें рд░рд╣рддी рд╣ै
рек. рд╕्рдХрди्рдж рдкुрд░ाрдг (Skanda Purana)
рд╢्рд▓ोрдХ (рднाрд╡ाрд░्рде рдк्рд░рдоाрдг)
“рд╕рдоाрд░्рдЬрдиं рдЧृрд╣рд╕्рдп рдиिрдд्рдпं рджोрд╖рдиाрд╢рдирдХाрд░рдгрдо्।”
ЁЯСЙ рдШрд░ рдХा рдиिрдд्рдп рдоाрд░्рдЬрди (рд╕рдлाрдИ) рджोрд╖ों рдХा рдиाрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै
рел. рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु (Dharmasindhu – рдЖрдЪाрд░ рднाрдЧ)
рд╢्рд▓ोрдХ (рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдк्рд░рдоाрдг)
“рдк्рд░ाрддः рд╕рдоाрд░्рдЬрдиं рдХाрд░्рдпं рд╢ुрдж्рдз्рдпрд░्рдеं рдЧृрд╣े рд╕рджा।”
ЁЯСЙ рдк्рд░ाрддःрдХाрд▓ рдШрд░ рдХा рдоाрд░्рдЬрди (рдЭाрдб़ू) рд╢ुрдж्рдзि рд╣ेрддु рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ
рем. рдорд╣ाрднाрд░рдд (рд╢ांрддि рдкрд░्рд╡)
рд╢्рд▓ोрдХ
“рд╢ौрдЪрдоूрд▓ो рд╣ि рдзрд░्рдоः”
ЁЯСЙ рдзрд░्рдо рдХा рдоूрд▓ рд╣ी рд╢ौрдЪ (рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा) рд╣ै
ЁЯФ▒ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (рдк्рд░рдоाрдг рд╕े рд╕िрдж्рдз)
- “рд╢ौрдЪ” = рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा (рдмाрд╣्рдп + рдЖंрддрд░िрдХ)
- “рд╕рдоाрд░्рдЬрди / рдоाрд░्рдЬрди” = рд╕рдлाрдИ рдХी рдХ्рд░िрдпा (рдЭाрдб़ू рдХा рдХाрд░्рдп)
ЁЯСЙ рдЗрд╕рд▓िрдП “рдЭाрдб़ू” рд╢рдм्рдж рднрд▓े рди рд╣ो,
рдЙрд╕рдХा рдкूрд░ा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рд╕िрдж्рдзांрдд “рдоाрд░्рдЬрди / рд╢ौрдЪ” рд░ूрдк рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдоौрдЬूрдж рд╣ै
рез. рдЭाрдб़ू рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде рд╡ рд╡ैрджिрдХ рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी
- “рдЭाрдб़ू” = рдзूрд▓/рдорд▓ рд╣рдЯाрдиे рдХा рд╕ाрдзрди
- рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕рдоाрдиाрд░्рдеी:
- рдоाрд░्рдЬрдиी (m─Бrjan─л) – рдЬो рдоाрд░्рдЬрди (рд╕рдлाрдИ) рдХрд░े
- рд╕рдоाрд░्рдЬрди (sam─Бrjana) – рд╕рдлाрдИ рдХी рдХ्рд░िрдпा
- рд╢ौрдЪ (┼Ыauca) – рд╢ुрдж्рдзि/рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╢ौрдЪं рдмाрд╣्рдпाрдн्рдпрди्рддрд░ं рдк्рд░ोрдХ्рддрдо्” (рдордиुрд╕्рдоृрддि 5.105)
ЁЯСЙ рдмाрд╣्рдп рд╢ुрдж्рдзि = рдЧृрд╣ рд╕рдлाрдИ (рдоाрд░्рдЬрди)
реи. рдорд╣рдд्рд╡ (рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдХ्рдпों рд╣ै)
- рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा = рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХा рдЖрдзाрд░
- рдЕрд╢ुрдж्рдзि = рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी (рджрд░िрдж्рд░рддा)
рдк्рд░рдоाрдг
“рдЕрд╢ुрдЪौ рди рд╡рд╕ेрд▓्рд▓рдХ्рд╖्рдоीः, рд╢ुрдЪौ рддिрд╖्рдарддि рд╕рд░्рд╡рджा” (рдЧрд░ुрдб़ рдкुрд░ाрдг)
рей. рдХ्рдпों рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ (рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХा рдХाрд░рдг)
- рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп (рд░ोрдЧ рдиिрд╡ाрд░рдг)
- рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि (рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा)
- рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╢ुрдж्рдзि
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╢ौрдЪрдоूрд▓ो рд╣ि рдзрд░्рдоः” (рдорд╣ाрднाрд░рдд, рд╢ांрддि рдкрд░्рд╡)
ЁЯФ▒ рддंрдд्рд░ рд╡ рдЯोрдЯрдХे рдоें рдЭाрдб़ू рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ (рдк्рд░рдоाрдг рд╕рд╣िрдд)
рез. рджрд░िрдж्рд░рддा рдиिрд╡ाрд░рдг рдк्рд░рдпोрдЧ
- рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, рд╢ुрдХ्рд▓ рдкрдХ्рд╖ рдоें рдирдИ рдЭाрдб़ू рд▓ाрдПँ
- рдкूрд░े рдШрд░ рдХो рдХोрдиों рд╕рд╣िрдд рд╕ाрдл рдХрд░ें
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╢ुрдХ्рд░े рд▓рдХ्рд╖्рдоीः рд╕्рдеिрд░ा рдЧृрд╣े” (рд▓рдХ्рд╖्рдоी рддंрдд्рд░)
реи. рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдКрд░्рдЬा (рдирдЬ़рд░/рджोрд╖) рд╣рдЯाрдиे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ
- рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рд╕े рдкрд╣рд▓े рдоुрдЦ्рдп рдж्рд╡ाрд░ рд╕े рдЕंрджрд░ рдХी рдУрд░ 3 рдмाрд░ рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрдХрд░ рдХрдЪрд░ा рдмाрд╣рд░ рдХрд░ें
рдЖрдзाрд░
“рд╢ुрдж्рдзे рд╕्рдерд▓े рджेрд╡рддाрд╡ाрд╕ः” (рддांрдд्рд░िрдХ рд╕िрдж्рдзांрдд)
рей. рдЧ्рд░рд╣–рджोрд╖ рд╢рдорди рдк्рд░рдпोрдЧ
- рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдк्рд░ाрддः рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрдХрд░ рдХрдЪрд░ा рджрдХ्рд╖िрдг рджिрд╢ा рдоें рдиिрдХाрд▓ें
ЁЯСЙ рд╢рдиि рд╕े рдЬुрдб़े рд╕्рдеूрд▓ рджोрд╖ рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рдХा рд▓ोрдХ–рддांрдд्рд░िрдХ рдордд
рдЖрдзाрд░
“рджрдХ्рд╖िрдгा рджिрдХ् рдпрдорд╕ंрдпुрдХ्рддा рджोрд╖рдиाрд╢िрдиी” (рджिрд╢ा рд╕िрдж्рдзांрдд)
рек. рдЧृрд╣рдХрд▓рд╣ рд╢ांрддि рдк्рд░рдпोрдЧ
- рдм्рд░рд╣्рдордоुрд╣ूрд░्рдд рдоें рдоौрди рд░рд╣рдХрд░ рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрдПँ
- рдорди рдоें “рд╢ांрддि” рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХрд░ें
рдк्рд░рдоाрдг
“рдм्рд░рд╣्рдордоुрд╣ूрд░्рддे рдХृрддं рдХрд░्рдо рдкुрдг्рдпрд╡рд░्рдзрдирдо्” (рдзрд░्рдордордд)
рел. рдЕрдЪाрдирдХ рд╣ाрдиि рд░ोрдХрдиे рдХा рдиिрдпрдо
- рд╕ंрдз्рдпा рдХे рдмाрдж рдЭाрдб़ू рдмिрд▓्рдХुрд▓ рди рд▓рдЧाрдПँ
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╕ाрдпं рдоाрд░्рдЬрдиं рд▓рдХ्рд╖्рдоी-рдиाрд╢ाрдп” (рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु рдордд)
рек. рдХिрд╕ рджिрди рдЭाрдб़ू рд▓ाрдиा (рдХ्рд░рдп рдиिрдпрдо)
- ✔️ рд╢ुрдн: рд╕ोрдорд╡ाрд░, рдмुрдзрд╡ाрд░, рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░
- ❌ рдд्рдпाрдЬ्рдп: рд░рд╡िрд╡ाрд░
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╕ोрдордмुрдзрд╢ुрдХ्рд░े рдХ्рд░рдпः рд╢ुрднः” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдЪिंрддाрдордгि) ЁЯФ▒ рдЭाрдб़ू рдЖрд░рдо्рдн – рд╡ाрд░ рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдлрд▓ (рен рджिрди, рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдордд рд╡ рд╢्рд▓ोрдХ рд╕рд╣िрдд) | Starting Broom Use – Weekday
Effects (with references)
рез. рд░рд╡िрд╡ाрд░ (Sunday)
- ❌ рдЖрд░рдо्рдн рдд्рдпाрдЬ्рдп – рджрд░िрдж्рд░рддा, рдЕрд╕्рдеिрд░рддा
рдк्рд░рдоाрдг
“рд░рд╡ौ рдХ्рд░рдпрдХрд░्рдо рдд्рдпाрдЬ्рдпं рджाрд░िрдж्рд░्рдпрдк्рд░рджрдо्” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдЪिंрддाрдордгि)
реи. рд╕ोрдорд╡ाрд░ (Monday)
- ✔️ рд╢ुрдн – рд╢ांрддि, рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдеिрд░рддा, рдЧृрд╣-рд╕ौрдЦ्рдп
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╕ोрдоे рд╢ीрддрд▓рддा рдиिрдд्рдпं рдордиःрд╢ाрди्рддिрдк्рд░рджा” (рд╡ाрд░рддрдд्рдд्рд╡)
рей. рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░ (Tuesday)
- ❌ рдд्рдпाрдЬ्рдп – рдХрд▓рд╣, рддрдиाрд╡, рдЕрдЧ्рдиि/рдХ्рд░ोрдз рд╡ृрдж्рдзि
рдк्рд░рдоाрдг
“рдордЩ्рдЧрд▓े рдХ्рд░िрдпрддे рдХрд░्рдо рдХрд▓рд╣ो рднрд╡рддि рдз्рд░ुрд╡рдо्” (рд▓ोрдХाрдЪाрд░ рдордд)
рек. рдмुрдзрд╡ाрд░ (Wednesday)
- ✔️ рд╢ुрдн – рдмुрдж्рдзि, рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд▓ाрдн
рдк्рд░рдоाрдг“рдмुрдзे рдмुрдж्рдзिрдк्рд░рджं рдХाрд░्рдпं рд╕िрдж्рдзिрджं рдЪ рднрд╡ेрдд्” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдоाрд░्рддрдг्рдб)
рел. рдЧुрд░ुрд╡ाрд░ (Thursday)
- ⚖️ рдордз्рдпрдо – рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдХाрд░्рдп рд╣ेрддु рдаीрдХ, рдЧृрд╣рдХाрд░्рдп рдХрдо рдХрд░ें
рдк्рд░рдоाрдг“рдЧुрд░ौ рджेрд╡рдХाрд░्рдпं рд╢्рд░ेрд╖्рдаं, рд▓ौрдХिрдХं рдордз्рдпрдордо्” (рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु)
рем. рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ (Friday)
- ✔️ рдЕрдд्рдпंрдд рд╢ुрдн – рд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╕्рдеिрд░рддा, рдзрдирд╡ृрдж्рдзि
рдк्рд░рдоाрдг“рд╢ुрдХ्рд░े рд▓рдХ्рд╖्рдоीः рд╕्рдеिрд░ा рдЧृрд╣े” (рд▓рдХ्рд╖्рдоी рддंрдд्рд░)
рен. рд╢рдиिрд╡ाрд░ (Saturday)
- ⚖️ рд╕ाрд╡рдзाрдиी – рджोрд╖ рдиिрд╡ाрд░рдг рд╣ेрддु рдЙрдкрдпोрдЧी, рдкрд░ рдЖрд░рдо्рдн рд╕ंрдпрдо рд╕े
- рдХрдЪрд░ा рджрдХ्рд╖िрдг рджिрд╢ा рдоें рдиिрдХाрд▓рдиा рдЙрдЪिрдд
рдк्рд░рдоाрдг“рд╢рдиौ рдХрд░्рдо рд╡िрд╢ेрд╖ेрдг рд╢рдордиं рджोрд╖рдиाрд╢рдирдо्” (рд▓ोрдХ–рддांрдд्рд░िрдХ рдордд)
рел. рдХिрд╕ рд╕рдордп / рджिрди рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ
- ✔️ рдм्рд░рд╣्рдордоुрд╣ूрд░्рдд – рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо
- ✔️ рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рдХे 1–2 рдШंрдЯे рднीрддрд░ – рдЙрдд्рддрдо
- ❌ рд╕ंрдз्рдпा/рд░ाрдд्рд░ि – рдд्рдпाрдЬ्рдп
рдк्рд░рдоाрдг
“рдк्рд░ाрддः рд╕рдоाрд░्рдЬрдиं рдХाрд░्рдпрдо्” (рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु)
“рд╕ाрдпं рдоाрд░्рдЬрдиं рд▓рдХ्рд╖्рдоी-рдиाрд╢ाрдп” (рдзрд░्рдордордд)
рем. рдирдХ्рд╖рдд्рд░ рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд░ंрдн
- ✔️ рд╢ुрдн: рд░ोрд╣िрдгी, рдоृрдЧрд╢िрд░ा, рдкुрд╖्рдп, рд╣рд╕्рдд, рдЕрдиुрд░ाрдзा
- ❌ рдд्рдпाрдЬ्рдп: рдоूрд▓, рдЕрд╢्рд▓ेрд╖ा
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╢ुрднेрд╖ु рдирдХ्рд╖рдд्рд░ेрд╖ु рдХрд░्рдо рд╕िрдж्рдзिрджрдо्” (рдиिрд░्рдгрдпрд╕िрди्рдзु)
рен. рд▓рдЧ्рди рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд░ंрдн
- ✔️ рд╡ृрд╖, рдоिрдеुрди, рдХрди्рдпा, рддुрд▓ा (рд╕्рдеिрд░/рд╕ौрдо्рдп)
- ❌ рд╡ृрд╢्рдЪिрдХ, рдордХрд░
рдк्рд░рдоाрдг
“рд╕्рдеिрд░рд▓рдЧ्рдиे рдХाрд░्рдпрд╕िрдж्рдзिः” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдоाрд░्рддрдг्рдб)
рео. рдЭाрдб़ू рдЖрд░ंрдн рд╡िрдзि (Step-wise)
- рдирдИ рдЭाрдб़ू рд▓ाрдХрд░ рдЧंрдЧाрдЬрд▓ рд╕े рд╢ुрдж्рдзि
- рдкूрд░्рд╡ рдпा рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рдоुрдЦ рдХрд░ें
- рдиिрдо्рди рдоंрдд्рд░ рд╕े рд╡ंрджрди рдХрд░ें:
“рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоीं рдиाрд╢рдпाрдо्рдпрдж्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдоीं рдХुрд░ु рдиिрд╡ाрд╕िрдиीрдо्।
рдЧृрд╣рд╢ुрдж्рдзिं рдХुрд░ु рдиिрдд्рдпं рдирдорд╕्рддे рдоाрд░्рдЬрдиी рд╢ुрднे॥”
- рдкрд╣рд▓े рдХोрдиों рд╕े рд╕рдлाрдИ, рдлिрд░ рдордз्рдп рднाрдЧ
- рдХрдЪрд░ा рджрдХ्рд╖िрдг/рдкрд╢्рдЪिрдо рджिрд╢ा рдоें рдиिрдХाрд▓ें
рдк्рд░рдоाрдг
“рдкूрд░्рд╡ाрднिрдоुрдЦः рд╢ुрдж्рдзिं рдХुрд░्рдпाрдд्” (рд╡ाрд╕्рддु рд╕िрдж्рдзांрдд)
)
ЁЯФ▒ рд╕рдордЧ्рд░ рд╕िрдж्рдзांрдд (Final Proof)
“рд╢ुрдЪौ рджेрд╢े рд╕्рдеिрддा рд▓рдХ्рд╖्рдоीः”
ЁЯСЙ рдЬрд╣ाँ рдиिрдд्рдп рдоाрд░्рдЬрди (рдЭाрдб़ू) = рд╡рд╣ीं рд▓рдХ्рд╖्рдоी
рез. рдЭाрдб़ू рдХे рдк्рд░рдХाрд░ (рдШрд░/рдмाрд╣рд░)
- рдШрд░ рдХे рд▓िрдП – рдирд░рдо, рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рддिрдирдХों рд╡ाрд▓ी (рдЦрдЬूрд░/рдиाрд░िрдпрд▓/рдлूрд▓ рдЭाрдб़ू)
- рдмाрд╣рд░/рдЖँрдЧрди – рдХрдаोрд░, рдоोрдЯी рддिрдирдХों рд╡ाрд▓ी (рдЦрдЬूрд░/рдЦрд░рдкрддрд╡ाрд░)
рдк्рд░рдоाрдг“рд╕ूрдХ्рд╖्рдоैः рд╢ुрдж्рдзिः рдЧृрд╣рд╕्рдп рд╕्рдпाрдд् рд╕्рдеूрд▓ैः рдмाрд╣्рдпрд╡िрд╢ोрдзрдирдо्” (рдЧृрд╣ाрдЪाрд░-рдк्рд░рджीрдк): Fine broom for inner purity, coarse for outside cleaning
реи. рдЭाрдб़ू рдШрд░ рд▓ाрдиे рдХा рджिрди (рд╢ुрдн рдХाрд▓)
- рд╢ुрдн – рд╕ोрдорд╡ाрд░, рдмुрдзрд╡ाрд░, рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░
- рдд्рдпाрдЬ्рдп – рд░рд╡िрд╡ाрд░, рдЕрдоाрд╡рд╕्рдпा (рд╡िрд╢ेрд╖рддः рд╕ंрдз्рдпा)
рдк्рд░рдоाрдг“рд╕ोрдордмुрдзрд╢ुрдХ्рд░े рдХ्рд░рдпः рд╢ुрднः, рд░рд╡ौ рдиिрд╖िрдж्рдзः” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдЪिंрддाрдордгि)
рек. first time kis рдирдХ्рд╖рдд्рд░ me рдк्рд░рдпोрдЧ
- рд╢ुрдн – рд░ोрд╣िрдгी, рдоृрдЧрд╢िрд░ा, рдкुрд╖्рдп, рд╣рд╕्рдд, рдЕрдиुрд░ाрдзा
- рдд्рдпाрдЬ्рдп – рдХृрдд्рддिрдХा, рдоूрд▓, рдЕрд╢्рд▓ेрд╖ा
рдк्рд░рдоाрдг“рд╢ुрднेрд╖ु рдирдХ्рд╖рдд्рд░ेрд╖ु рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░्рдо рдк्рд░рд╢рд╕्рдпрддे” (рдиिрд░्рдгрдпрд╕िрди्рдзु)
рдк्рд░рдпोрдЧ рдХा рджिрди
- рджैрдиिрдХ рдк्рд░рдпोрдЧ рдЕрдиुрдоेрдп
- рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢ुрдн – рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ (рд▓рдХ्рд╖्рдоीрдХाрд░рдХ)
рдк्рд░рдоाрдг“рд╢ुрдХ्рд░े рд▓рдХ्рд╖्рдоीः рд╕्рдеिрд░ा рдЧृрд╣े” (рд▓рдХ्рд╖्рдоी рддंрдд्рд░)
рел. рдХिрд╕ рд▓рдЧ्рди рдоें рдЖрд░ंрдн
- рд╢ुрдн рд▓рдЧ्рди – рд╡ृрд╖, рдоिрдеुрди, рдХрди्рдпा, рддुрд▓ा
- рдд्рдпाрдЬ्рдп – рд╡ृрд╢्рдЪिрдХ, рдордХрд░ (рдХрд╖्рдЯрдХाрд░рдХ)
рдк्рд░рдоाрдг“рд╕्рдеिрд░рд▓рдЧ्рдиे рдХाрд░्рдпрд╕िрдж्рдзिः” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдоाрд░्рддрдг्рдб)
рем. рей. рдк्рд░рдердо рд╢ुрдж्рдзि (рд╢ुрдж्рдз рдХрд░рдиा)
- рдЬрд▓ + рдЧंрдЧाрдЬрд▓ рдЫिрдб़рдХाрд╡
- рд╣рд▓्рджी/рдЧोрдоूрдд्рд░ рд╕े рд╕्рдкрд░्рд╢
рдк्рд░рдоाрдг“рдж्рд░рд╡्рдпрд╢ुрдж्рдзिः рдк्рд░рдХ्рд╖ाрд▓рдиाрдд्” (рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु)
рджिрд╢ा (рдХिрд╕ рдУрд░ рдоुрдЦ рдХрд░рдХे рд╢ुрд░ू рдХрд░ें)
- рдкूрд░्рд╡ рдпा рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдУрд░ рдоुрдЦ
- рдЭाрдб़ू рдЪрд▓ाрдиा – рдкрд╢्рдЪिрдо/рджрдХ्рд╖िрдг рдХी рдУрд░ рдХрдЪрд░ा рд╣рдЯाрдиा
рдк्рд░рдоाрдг“рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ाрднिрдоुрдЦः рд╢ुрдж्рдзिं рдХुрд░्рдпाрдд्” (рд╡ाрд╕्рддु рд╢ाрд╕्рдд्рд░)
рен. рдЭाрдб़ू рд╡ंрджрди рдоंрдд्рд░
“рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоीं рдиाрд╢рдпाрдо्рдпрдж्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдоीं рдХुрд░ु рдиिрд╡ाрд╕िрдиीрдо्।
рдЧृрд╣ рд╢ुрдж्рдзिं рдХुрд░ु рдиिрдд्рдпं рдирдорд╕्рддे рдоाрд░्рдЬрдиी рд╢ुрднे॥”
: O broom,
remove misfortune and bring Lakshmi; purify the home
реп. рд░рдЦрдиे рдХा рдиिрдпрдо (рд╕्рдеिрддि)
- рд╕ीрдзा рдЦрдб़ा рди рд░рдЦें
- рд▓ेрдЯाрдХрд░, рдЫुрдкाрдХрд░ рд░рдЦें
- рд╕िрд░ा (рдКрдкрд░ी рднाрдЧ) рджрдХ्рд╖िрдг/рдкрд╢्рдЪिрдо рдХी рдУрд░
рдк्рд░рдоाрдг“рдоाрд░्рдЬрдиीं рди рд╕्рдеाрдкрдпेрдд् рдКрд░्рдз्рд╡ां” (рд╡ाрд╕्рддु рддрдд्рд╡)
резреж. рд╕рд╣ी рд╕рдордп (рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрдиे рдХा)
- рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рдХे рдмाрдж 1–2 рдШंрдЯे рддрдХ рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо
- рджोрдкрд╣рд░ рдмाрдж рднी рд╕ाрдоाрди्рдп рдХाрд░्рдп рд╣ेрддु рдаीрдХ
рдк्рд░рдоाрдг“рдк्рд░ाрддः рд╢ौрдЪं рд╢्рд░ेрд╖्рдаं” (рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕िрдж्рдзांрдд)
- рд╕ं рдмрд╣ुрдд рджेрд░ (рджोрдкрд╣рд░ рдмाрдж) – рдЖрд▓рд╕्рдп, рджрд░िрдж्рд░рддा рд╕ूрдЪрдХ
- рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо – рд╕ूрд░्рдпोрджрдп рд╕े 2 рдШंрдЯे рдХे рднीрддрд░
- рдз्рдпा рдХे рдмाрдж рдиिрд╖िрдж्рдз (рд╡िрд╢ेрд╖рддः рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рдХे рдмाрдж)
рдк्рд░рдоाрдг“рд╕ाрдпं рдоाрд░्рдЬрдиं рд▓рдХ्рд╖्рдоी-рдиाрд╢ाрдп” (рд▓ोрдХाрдЪाрд░ + рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु рдордд)
резрей. рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпाँ
- рдЭाрдб़ू рдкрд░ рдкैрд░ рди рд▓рдЧाрдПँ
- рдХिрд╕ी рдХो рдЭाрдб़ू рд╕े рд╕्рдкрд░्рд╢ рди рдХрд░ें
- рднोрдЬрди рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЭाрдб़ू рддुрд░ंрдд рди рд▓рдЧाрдПँ (рдеोрдб़ा рдЕंрддрд░ рд░рдЦें)
рдк्рд░рдоाрдг“рдоाрд░्рдЬрдиी рд╕्рдкрд░्рд╢े рджोрд╖ः” (рдЧृрд╣ рдиिрдпрдо)
. рдЪैрдд्рд░ (Chaitra) рез. рдЪैрдд्рд░ (Chaitra)
➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 20 рдоाрд░्рдЪ – 18 рдЕрдк्рд░ैрд▓ (± 2–3 рджिрди)
рдЖрдзाрд░ – рдЕрдоाрд╡рд╕्рдпा/рдкूрд░्рдгिрдоा рдЪंрдж्рд░рдЪрдХ्рд░ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░
рдирдпा рдЖрд░ंрдн, рд╢ुрдж्рдзि, рдЧृрд╣-рд╕ौрднाрдЧ्рдп
рдк्рд░рдоाрдг“рдЪैрдд्рд░े рдирд╡рд╕ंрд╡рдд्рд╕рд░ाрд░рдо्рднे рд╕рд░्рд╡рдХ्рд░िрдпा рд╢ुрднा” (рдиिрд░्рдгрдпрд╕िрди्рдзु)
реи. рд╡ैрд╢ाрдЦ (Vaishakh) – реи. рд╡ैрд╢ाрдЦ (Vaishakh)➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 19 рдЕрдк्рд░ैрд▓ – 17 рдордИ (± 2–3 рджिрди)
рд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╡ृрдж्рдзि, рдзрди рд╕्рдеिрд░рддा
рдк्рд░рдоाрдг“рд╡ैрд╢ाрдЦे рджाрдирдХ्рд░िрдпा рд▓рдХ्рд╖्рдоीрдк्рд░рджा” (рд╕्рдХрди्рдж рдкुрд░ाрдг)
рей. рдЬ्рдпेрд╖्рда (Jyeshtha) – )➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 18 рдордИ – 15 рдЬूрди (± 2–3 рджिрди)рдордз्рдпрдо рдлрд▓, рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ
рдк्рд░рдоाрдг“рдЬ्рдпेрд╖्рдаे рдХ्рд░िрдпा рдлрд▓рдордз्рдпрдордо्” (рдоुрд╣ूрд░्рдд рдоाрд░्рддрдг्рдб)
рек. рдЖрд╖ाрдв़ (Ashadh) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 16 рдЬूрди – 14 рдЬुрд▓ाрдИ (± 2–3 рджिрди)
рдЕрд╕्рдеिрд░рддा, рд╡्рдпрдп рд╡ृрдж्рдзि (рдд्рдпाрдЬ्рдп)
рдк्рд░рдоाрдг“рдЖрд╖ाрдвे рдХ्рд░рдпрдХрд░्рдо рди рд╢ुрднрдо्” (рдзрд░्рдорд╕िрди्рдзु)
рел. рд╢्рд░ाрд╡рдг (Shravan) – рд▓рдЧрднрдЧ 15 рдЬुрд▓ाрдИ – 12 рдЕрдЧрд╕्рдд (± 2–3 рджिрди)рдкुрдг्рдп, рдЧृрд╣рд╢ुрдж्рдзि, рджेрд╡рдХृрдкा
рдк्рд░рдоाрдг“рд╢्рд░ाрд╡рдгे рд╕рд░्рд╡рдХрд░्рдо рдкुрдг्рдпрдлрд▓рдк्рд░рджрдо्” (рд╢िрд╡ рдкुрд░ाрдг)
рем. рднाрдж्рд░рдкрдж (Bhadrapad) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 13 рдЕрдЧрд╕्рдд – 10 рд╕िрддंрдмрд░ (± 2–3 рджिрди рд╕ाрдоाрди्рдп рдлрд▓, рд╡िрд╢ेрд╖ рд▓ाрдн рдирд╣ीं
рдк्рд░рдоाрдг“рднाрдж्рд░рдкрджे рдХाрд░्рдпं рди рд╡िрд╢ेрд╖рдлрд▓рдк्рд░рджрдо्” (рдиिрд░्рдгрдпрд╕िрди्рдзु)
рен. рдЖрд╢्рд╡िрди (Ashwin) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 11 рд╕िрддंрдмрд░ – 9 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ (± 2–3 рджिрди)рд╢рдХ्рддि, рдирд╡рд░ाрдд्рд░ि рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢ुрдн
рдк्рд░рдоाрдг“рдЖрд╢्рд╡िрдиे рд╢рдХ्рддिрдкूрдЬा рд╕рд░्рд╡рд╕िрдж्рдзिрджा” (рджुрд░्рдЧा рд╕рдк्рддрд╢рддी рддाрдд्рдкрд░्рдп)
рео. рдХाрд░्рддिрдХ (Kartik) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 10 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ – 7 рдирд╡ंрдмрд░ (± 2–3 рджिрди)рдЕрдд्рдпंрдд рд╢ुрдн, рд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╕्рдеिрд░рддा
рдк्рд░рдоाрдг“рдХाрд░्рддिрдХे рд▓рдХ्рд╖्рдоीः рд╕्рдеिрд░ा рднрд╡рддि” (рдкрдж्рдо рдкुрд░ाрдг)
реп. рдоाрд░्рдЧрд╢ीрд░्рд╖ (Margashirsha) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 8 рдирд╡ंрдмрд░ – 6 рджिрд╕ंрдмрд░ (± 2–3 рджिрди)
рдзрди рд╡ृрдж्рдзि, рдЕрди्рди рд╕рдоृрдж्рдзि
рдк्рд░рдоाрдг“рдоाрд╕ाрдиां рдоाрд░्рдЧрд╢ीрд░्рд╖ोрд╜рд╣рдо्” (рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा 10.35)
резреж. рдкौрд╖ (Paush) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 7 рджिрд╕ंрдмрд░ – 5 рдЬрдирд╡рд░ी (± 2–3 рджिрди)
рджрд░िрдж्рд░рддा рд╕ंрдХेрдд, рдд्рдпाрдЬ्рдп
рдк्рд░рдоाрдг“рдкौрд╖े рдХ्рд░рдпः рджрд░िрдж्рд░рддां рдирдпेрдд्” (рд▓ोрдХाрдЪाрд░-рдЖрдзाрд░िрдд рдзрд░्рдордордд)
резрез. рдоाрдШ (Magh) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 6 рдЬрдирд╡рд░ी – 4 рдлрд░рд╡рд░ी (± 2–3 рджिрди)
- рдкुрдг्рдп, рд╢ुрдж्рдзि, рджोрд╖ рдиाрд╢
рдк्рд░рдоाрдг“рдоाрдШे рд╕्рдиाрдиं рджाрдиं рдЪ рдкाрдкрд╣ं” (рдордд्рд╕्рдп рдкुрд░ाрдг)
резреи. рдлाрд▓्рдЧुрди (Phalgun) – ➡️ рд▓рдЧрднрдЧ 5 рдлрд░рд╡рд░ी – 6 рдоाрд░्рдЪ (± 2–3 рджिрди)
рд╕ुрдЦ, рдЖрдиंрдж, рдЧृрд╣ рд╕ौрдЦ्рдп
рдк्рд░рдоाрдг“рдлाрд▓्рдЧुрдиे рдЙрдд्рд╕рд╡ः рд╕рд░्рд╡рд╕ुрдЦрдк्рд░рджः” (рдкुрд░ाрдгोрдХ्рдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░)
ЁЯФ▒ рдкрдж्рдордкुрд░ाрдг рдХрдеा (рдХрд╣ाрдиी рд░ूрдк рдоें) – рдХिрд╕рдиे рдХ्рдпा рдХिрдпा
рдПрдХ рд╕рдордп рдХी рдмाрдд рд╣ै—рдЬрдм рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЕрдзрд░्рдо рдмрдв़ा, рддो рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рднी рдлैрд▓ рдЧрдпा। рд╡рд╣ рдЪुрдкрдЪाрдк рдЙрди рдШрд░ों рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд▓рдЧी рдЬрд╣ाँ рдЧंрджрдЧी, рдзूрд▓ рдФрд░ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд░рд╣рддी рдеी। рдХुрдЫ рд╣ी рджिрдиों рдоें рдРрд╕े рдШрд░ों рдоें рдХрд▓рд╣, рд░ोрдЧ рдФрд░ рджрд░िрдж्рд░рддा рдмрдв़рдиे рд▓рдЧी।
рджेрд╡рддाрдУं рдиे рдпрд╣ рджेрдЦрдХрд░ рдЪिंрддा рдХी рдФрд░ рд╡े рджेрд╡ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुँрдЪे। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкूрдЫा—“рдоाрддा! рд▓ोрдЧ рдХрд╖्рдЯ рдХ्рдпों рднोрдЧ рд░рд╣े рд╣ैं?”
рджेрд╡ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдиे рдЙрдд्рддрд░ рджिрдпा—“рдЬрд╣ाँ рдЕрд╢ुрдж्рдзि рд╣ै, рд╡рд╣ाँ рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдоैं рд╡рд╣ाँ рдирд╣ीं рдард╣рд░рддी। рдпрджि рдордиुрд╖्рдп рдиिрдд्рдп рд╢ुрдж्рдзि (рд╕рдоाрд░्рдЬрди) рдХрд░ें, рддो рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╕्рд╡рдпं рдЪрд▓ी рдЬाрдПрдЧी।”
рддрдм рджेрд╡рддाрдУं рдиे рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдлैрд▓ाрдпा рдХि рд╣рд░ рдЧृрд╣рд╕्рде рдХो рдк्рд░рддिрджिрди рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХा рдоाрд░्рдЬрди (рдЭाрдб़ू) рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдПрдХ рдиिрд░्рдзрди рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рдЬो рдмрд╣ुрдд рджुрдЦी рдеा, рдпрд╣ рдЙрдкрджेрд╢ рд╕ुрдирдХрд░ рдмोрд▓ा—“рдоेрд░े рдкाрд╕ рдХोрдИ рдзрди рдпा рдЙрдкाрдп рдирд╣ीं, рдоैं рдХ्рдпा рдХрд░ूँ?”
рдПрдХ рдорд╣ाрдд्рдоा рдиे рдЙрд╕े рдХрд╣ा—“рддुрдо рдмрд╕ рдПрдХ рдиिрдпрдо рдЕрдкрдиाрдУ—рдк्рд░рддिрджिрди рдм्рд░рд╣्рдордоुрд╣ूрд░्рдд рдоें рдЙрдардХрд░ рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХो рд╕ाрдл рдХрд░ो।”
рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдиे рдмिрдиा рдк्рд░рд╢्рди рдХिрдП рдпрд╣ рдиिрдпрдо рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा। рд╡рд╣ рд░ोрдЬ рд╕ुрдмрд╣ рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрддा, рдХोрдиों рдХी рдзूрд▓ рд╣рдЯाрддा рдФрд░ рдШрд░ рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░рдЦрддा।
рдХुрдЫ рд╣ी рд╕рдордп рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рджिрдЦрдиे рд▓рдЧा—рдкрд╣рд▓े рдЬрд╣ाँ рдЭрдЧрдб़े рд╣ोрддे рдеे, рд╡рд╣ाँ рд╢ांрддि рдЖ рдЧрдИ; рдЬрд╣ाँ рдЕрднाрд╡ рдеा, рд╡рд╣ाँ рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕ाрдзрди рдЖрдиे рд▓рдЧे।
рдЗрд╕े рджेрдЦрдХрд░ рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдЙрд╕ рдШрд░ рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдЪрд▓ी рдЧрдИ, рдФрд░ рджेрд╡ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдиे рд╡рд╣ाँ рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░ рд▓िрдпा।
рддрдм рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ рдХि—
“рдЬो рдордиुрд╖्рдп рдиिрдд्рдп рд╕рдоाрд░्рдЬрди рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХे рдШрд░ рдоें рд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╕्рдеिрд░ рд╣ोрддी рд╣ै।”
ЁЯСЙ рдЗрд╕рд▓िрдП рдЭाрдб़ू рдХेрд╡рд▓ рд╕рдлाрдИ рдХा рд╕ाрдзрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХो рд╣рдЯाрдХрд░ рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХो рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХा рд╕ाрдзрди рдоाрдиा рдЧрдпा।
ЁЯФ▒ рдЭाрдб़ू рд╕рдо्рдмрди्рдзी рдХрдеा (, рдЧ्рд░ंрде–рднाрд╡ाрд░्рде рдк्рд░рдоाрдг рд╕рд╣िрдд)
- рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдЬрдм рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдлैрд▓ рдЧрдИ, рддрдм рдШрд░-рдШрд░ рдоें рджрд░िрдж्рд░рддा, рдХрд▓рд╣ рдФрд░ рдЕрд╢ुрдж्рдзि рдмрдв़рдиे рд▓рдЧी। (рдкрдж्рдо рдкुрд░ाрдг, рд▓рдХ्рд╖्рдоी рддंрдд्рд░ – рднाрд╡ाрд░्рде)
- рд╡рд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рд╕्рдеाрдиों рдоें рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рддी рдеी рдЬрд╣ाँ рдзूрд▓, рдХूрдб़ा рдФрд░ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд░рд╣рддी рдеी।
- рддрдм рджेрд╡ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдиे рдХрд╣ा— “рдоैं рдХेрд╡рд▓ рд╢ुрдж्рдз, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╕्рдеाрди рдоें рд╣ी рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рддी рд╣ूँ।”
- рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджेрд╡рддाрдУं рдХो рдЙрдкрджेрд╢ рджिрдпा рдХि рдордиुрд╖्рдпों рдХो рдиिрдд्рдп рд╢ौрдЪ (рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा) рдФрд░ рд╕рдоाрд░्рдЬрди (рдоाрд░्рдЬрди) рдХा рдиिрдпрдо рд╕िрдЦाрдПँ। (рд▓рдХ्рд╖्рдоी рддंрдд्рд░)
- рджेрд╡рддाрдУं рдиे рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдлैрд▓ाрдпा рдХि рдЬो рдЧृрд╣рд╕्рде рдк्рд░рддिрджिрди рдк्рд░ाрддःрдХाрд▓ рд╕рдлाрдИ рдХрд░ेрдЧा, рд╡рд╣ाँ рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдард╣рд░ рдирд╣ीं рдкाрдПрдЧी।
- рдПрдХ рджрд░िрдж्рд░ рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдиे рдпрд╣ рдиिрдпрдо рдЕрдкрдиाрдпा— рд╡рд╣ рдм्рд░рд╣्рдордоुрд╣ूрд░्рдд рдоें рдЙрдардХрд░ рдк्рд░рддिрджिрди рдЭाрдб़ू рд▓рдЧाрддा рдФрд░ рдШрд░ рдХो рд╢ुрдж्рдз рд░рдЦрддा рдеा।
- рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЙрд╕рдХे рдШрд░ рд╕े рд░ोрдЧ, рдХрд▓рд╣ рдФрд░ рдЕрднाрд╡ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрдиे рд▓рдЧे рдФрд░ рд╢ांрддि рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ुрдИ।
- рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рд╡рд╣ाँ рдзрди, рдЕрди्рди рдФрд░ рд╕ौрднाрдЧ्рдп (рд▓рдХ्рд╖्рдоी) рдХा рдЖрдЧрдорди рд╣ुрдЖ।
- рддрдм рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ— “рдиिрдд्рдпрд╢ौрдЪрд░рддः рд▓рдХ्рд╖्рдоीः” рдЕрд░्рдеाрдд рдЬрд╣ाँ рдиिрдд्рдп рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХा рд╡ाрд╕ рд╣ै। (рдкुрд░ाрдгोрдХ्рдд рд╕िрдж्рдзांрдд)
- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЭाрдб़ू (рдоाрд░्рдЬрдиी) рдХो рдХेрд╡рд▓ рд╡рд╕्рддु рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрд▓рдХ्рд╖्рдоी-рдиिрд╡ाрд░рдг рдФрд░ рд▓рдХ्рд╖्рдоी-рдЖрд╡ाрд╣рди рдХा рд╕ाрдзрди рдоाрдиा рдЧрдпा।
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें